The Fiqh Of Fasting In the Hanafi Madhhab

The Fiqh Of Fasting In the Hanafi Madhhab

Fasting the month of Ramadan is one of the five pillars of Islam. The Companion Abdullah ibn Umar ibn al-Khattab (Allah be pleased with him) said, “I heard the Messenger of Allah (Allah bless him and give him peace) say: ‘The religion of Islam is based upon five (pillars): testifying that there is no deity except God and Muhammad is the Messenger of God; establishing the prayer; giving zakat; making pilgrimage; and fasting (the month) of Ramadan.’” [Bukhari; Muslim]

In truth, fasting the month of Ramadan is one of the greatest acts of worship a believer can perform. It is an act that cleanses one’s mind, body, and soul from the spiritual and physical impurities of this world. It is an act that brings the hearts of Muslims together on a world-wide level as they endeavor to practice the virtue of self-discipline in unison. And it is an act that satiates the hungry soul for its eagerness to please the Lord of the Worlds.

The act of fasting was also practiced by previous religious communities. Likewise, it has been ordained for the followers of the Prophet Muhammad (Allah bless him and give him peace). Allah All-Mighty says in the Quran, “O ye who believe! Fasting is prescribed onto you as it was prescribed onto those before you, that perhaps ye may (learn) self-restraint.” [Surat Al-Baqara, v. 183]

What is Fasting?

Linguistically, the word fasting in the Arabic language means unconditional ‘restraint’ (imsak) from any action or speech during any time.

According to the Sacred Law, fasting is the act of:

a. refraining from engaging in sexual activity, and
b. refraining from entering anything into the body cavity,
c. whether deliberately or accidentally,
d. from the time the sun begins to rise to the time the sun sets
e. accompanied with the intention of fasting
f.  from individuals who are permitted to fast.

‘Refraining from engaging in sexual activity’ includes actual sexual intercourse and ejaculation cased by foreplay.

‘Refraining from entering anything into the body cavity’ refers to the acts of entering food, drink, or medicine into the body cavity, regardless of whether this is a typical item one would enter into the body cavity or not. Entering any of these substances inside the body cavity means that the substance enters into the throat, the intestines, the stomach, or the brain by way of the nose, the throat, the private parts, or open wounds.

‘Whether deliberately or accidentally’ excludes forgetful acts of eating, drinking, or sexual activity.

‘From the time the sun begins to rise to the time the sun sets’ refers to the true entering of the Fajr time to the entering of the Maghrib time.

‘Accompanied with the intention of fasting’ means that one must intend to fast in order to distinguish if one is really performing an act of worship or not when one refrains from eating, drinking, or having sexual intercourse. For example, if one were to merely stay away from food, drink, or sexual activity without an intention to fast, then this fast is not valid and does not count.

‘From individuals who are permitted to fast’ means that one must be free from a situation that would prevent the validity of one’s fast, such as menstruation or lochia (post-natal bleeding).

[Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya; Shurunbulali Imdad al-Fattah]

When Does Fasting Become Obligatory?

Fasting the month of Ramadan is obligatory upon every Muslim, male and female, who is sane and pubescent. This ruling also applies to making up any unperformed Ramadan fasts whether due to an excuse or one’s own remissness. Therefore, a person is obliged to makeup missed Ramadan fasts. [Shurunbulali, Maraqi al-Falah]

A male child becomes pubescent when he experiences a wet dream or ejaculation. A female child becomes pubescent when she experiences a wet dream or her first menstruation. If by the age of 15 lunar years neither male nor female has undergone these experiences, then they are considered legally pubescent and are obliged to fast.

Fasting the current month of Ramadan is obligatory upon the aforementioned individuals if they are physically able to fast, free from menstruation and lochia (post-natal bleeding), and resident. [ibid]

Who Is Excused From Fasting the Month of Ramadan?

Fasting the month of Ramadan is not obligatory upon a menstruating woman or a woman in the state of lochia (post-natal bleeding) because fasting is not permitted while they are in this state. [Shurunbulali, Imdad al-Fattah]

Sick people and women who are pregnant or breastfeeding are obliged to fast. However, illness can excuse a person from fasting if one reasonably fears that the act of fasting would increase the sickness or slow the recovery process. The same ruling applies to a woman who is pregnant or breastfeeding and reasonably fears that fasting will harm her or her baby. Reasonable fear is known by: 1) manifest signs, 2) a relevant past experience, or 3) the notification of an upright, Muslim doctor/expert. [Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Shurunbulali, Imdad al-Fattah]

A traveler is also excused from fasting if he initiates his journey before the time of Fajr enters. However, it is better that he fasts providing that this does not cause undue hardship. If a person begins fasting a day of Ramadan and then travels, he is obliged to complete his fast. [ibid]

All of the aforementioned individuals are obliged to make up their missed fasts once Ramadan has ended in a time that they are able. There is no expiation for a person who delays making up their missed fasts, though it is superior to make them up immediately if they are able. [ibid]

What are the Different Types of Fasts?

There are essentially 9 types of fasts:

1. Specified* Obligatory (fard) fasts: the current month of Ramadan

2. Non-Specified Obligatory (fard) fasts: make up fasts from a past Ramadan

3. Specified Necessary (wajib) fasts: specified vowed fasts

4. Non-Specified Necessary (wajib) fasts:

  • non-specified vowed fasts
  • expiation fasts
  • make up fasts for any vowed, sunna, nafl, or expiation fast that one vitiated

5. Emphasized Sunna fast:

  • the 9th of Dhul al-Hijjah (the day of Arafat)
  • the 10th of Muharram (the day of ‘Ashura) along with either the ninth or the eleventh day

6. Recommended fasts:

  • 13th, 14th, 15th days of each lunar month (full moon days)
  • every Monday and Thursday of each month
  • 6 days of the month of Shawwal; it is best to perform them consecutively
  • any other fast established by a request or promise of reward from the sunna, like the fast of Dawud (fasting every other day), which is said to be the most beloved fast to Allah

7. Voluntary (nafl) fasts: any fast other than the aforementioned as long as it is not disliked

8. Slightly Disliked (makruh tanzihi) fasts:

  • only fasting 10th of Muharram without the ninth or eleventh day
  • singling out Friday if one specifically thinks that there is reward in it, otherwise there is no dislikedness
  • singling out Saturday, though there is no dislikedness if it coincides with another type of fast
  • continuously fasting without breaking one’s fast in the evening (wisal)

9. Prohibitively disliked (makruh tahrimi), sinful fasts:

  • the day of Eid al-Fitr
  • the day of Eid al-Adha and the three days that follow (al-Ayyam al-Tashriq)

[Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya; Shurunbulali Imdad al-Fattah; Tahtawi, Hashiyya al-Tahtawi]

*Specified fast means that there is a specific time designated for performing this fast. [Radd al-Muhtar] As such, one is obliged to fast this day, and one cannot intend to fast a different type of fast.

Non-Specified fast means that there is not a specific time designated for performing this fast. Therefore, it is possible to choose when to fast it. The distinction between specified and non-specified also returns to rulings related to the intention which is forthcoming.

What are the Stipulations For a Valid Fast?

The stipulations for a valid fast are: 1) the intention, 2) to be free from menstruation and lochia, and 3) to be free from anything else that would break the fast. [Shurunbulali, Nur al-Iydah]

It is not a condition for the validity of the fast that a person be free from the state of major ritual impurity (janaba). The mother of the believers, Aisha (Allah be pleased with her) said, “Fajr would enter during the month of Ramadan and the Messenger of Allah (Allah bless him and give him peace) would be in a state of major ritual purity from other than a sexual dream (i.e. because of sexual relations). He would perform the purificatory bath and fast (that day).” [Muslim]

Likewise, if one intended to fast during the night and woke up within Fajr time in a state of major ritual impurity, then one must perform the purificatory bath (ghusl) for the sake of the validity of one’s prayers, fast this day, and the fast is considered valid. [Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Shurunbulali,  Imdad al-Fattah]

What Is the Intention?

The intention is needed for each day one fasts, even in the month of Ramadan. [Shurunbulali, Imdad al-Fattah; Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya]

The intention is the determination one feels in the heart to do something. [Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya] A way to envision this point is if a person was to ask one what they are doing, one would affirm that they are fasting. Practically-speaking, it is nearly impossible to not have the intention in the Hanafi madhhab. One does not have to verbally state the intention, though it is better. [ibid]

When Does One Make the Intention?

The time of the intention depends on the type of fast.

Category A: For the specified obligatory, specified necessary, emphasized sunna, recommended, and nafl fasts, the following rulings apply to the intention:

1. One must make the intention in the appropriate time in order for the fast to count.
2. The time of the intention is from Maghrib of the previous night to before the Islamic midday (see definition below) of the following day. This is providing that one did nothing that would invalidate the fast from the start of Fajr time.
3. Scholars confirm that it is superior for one to make the intention the night before one fasts (i.e. any time from Maghrib to the entering of Fajr) due to the difference of opinion from other schools on this point.
4. It is sufficient to intend to fast without specifying if the fast is obligatory, necessary, sunna, recommended, or nafl.

[Shurunbulali, Imdad al-Fattah; Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya; al-Fatawa al-Hindiyya]

Category B: For non-specified obligatory and non-specified necessary fasts, the following rulings apply to the intention:

1. One must make the intention in the appropriate time in order for the fast to count.
2. The time for the intention is from Maghrib of the previous night to the entering of Fajr on the day one desires to fast.
3. One must also specify the type of fast when intending.
4. If one made the intention after the entering of Fajr to before the Islamic midday (see definition below), then this fast counts as a voluntary (nafl) fast instead.

[Shurunbulali, Imdad al-Fattah; Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya]

When Is the Islamic Midday?

The Islamic midday (al-Dahwa al-Kubra) is the half-way point between the entering of Fajr time to the entering of Maghrib time. It does not mean noon, nor does it mean the zawal. [Mulla Khusru, Durar al-Hikam Sharh Ghurar al-Ahkam; ibn Abidin, Radd al-Muhtar]

For example, if Fajr entered at 5 am and Maghrib entered at 5 pm, then the Islamic midday would be the half-way point between this 12 hour time span, which is 11 am. Thus, in this example, a person would have from the entering of Maghrib of the previous night to before 11 am of the next day to make the intention if he is performing a fast from category A.

The intention must be made ‘before’ the Islamic midday because one needs to fast with the intention for the majority of the day. According to the Sacred Law, this would be akin to fasting the entire day. [Mulla Khusru, Durar al-Hikam Sharh Ghurar al-Ahkam; ibn Abidin, Radd al-Muhtar]

What Happens If One Decides Not to Fast?

It is a condition that the intention to fast remains with one.

If during the night one decides to not fast the next day after previously intending to fast it, then one is not considered to be fasting for that day. If one renewed the intention, however, then one is considered to be fasting.

[Shurunbulali, Imdad al-Fattah; Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya]

What Are Some Recommended Acts While Fasting?

  • To eat the pre-dawn meal (suhur) before Fajr time enters
  • To delay the pre-dawn meal closer to the time before Fajr enters
  • To hasten to break one’s fast at the entering of Maghrib

[Shurunbulali, Nur al-Iydah]

What Are Some Duas to Read When Breaking the Fast?

Allahumma laka sumtu wa bika aamantu wa ‘alayka tawakkaltu wa ‘ala rizqika aftartu wa sawm al-ghad min shahr Ramadan nawaytu faghfir li ma qaddamtu wa ma akh-khartu

“Oh Allah, for You I fasted, and in You I believe, and on You I place my reliance, and on Your provision I break my fast. And I intend the fasting of tomorrow for the month of Ramadan. Forgive me for what I did before and what I do after.”

Allahumma laka sumtu wa ‘ala rizqika aftartu

“Oh Allah for You I fasted and upon Your provision I break my fast.”

Allahumma laka sumna wa ‘ala rizqika aftarna fataqabbal minna innaka Anta al-Sami’ al-‘Alim

“Oh Allah for You we fasted, and upon Your provision we break our fasts. Accept this from us. Verily, You are All-Hearing, All-Knowing.”

[Nawawi, al-Adhkar; Tahtawi, Hashiyya al-Tahtawi]

What Does a Woman Do If Her Period Starts In Ramadan?

If her menstruation starts in Ramadan during the night (i.e. any time from the entering of Maghrib to before the entering of Fajr), then she refrains from fasting the following day and for the duration that she is menstruating. [Hedaya Hartford, Birgivi’s Manual Interpreted]

If her menstruation starts in Ramadan during the day (i.e. any time from the entering of Fajr to the entering of Maghrib), then her fast is vitiated and it does not count. She must make up this day after Ramadan has ended in a time when she is able. She must refrain from fasting for the duration that she is menstruating. [Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Shurunbulali, Imdad al-Fattah; Tahtawi, Hashiyya al-Tahtawi]

A menstruating woman can eat and drink during the day in Ramadan. If she believes that it is unlawful for her to eat or drink, then it is necessary for her to do so as refraining from food or drink with the intention of fasting is unlawful for her. [Tahtawi, Hashiyya al-Tahtawi; Shurunbulali, Imdad al-Fattah]

A menstruating woman should record the number of days she missed while fasting and make them up after Ramadan ends in a time when she is able.

The same rulings apply to a woman in a state of lochia (post-natal bleeding).

What Does a Woman Do If her Period Ends In Ramadan?

If her menstruation stops in Ramadan during the night (i.e. any time from the entering of Maghrib to before the entering of Fajr), then she performs a purificatory bath (ghusl), begins her obligatory worship, and she is obliged to fast the following day and the remainder of Ramadan. [Hedaya Hartford, Birgivi’s Manual Interpreted]

Note: There are details to this point if her menstruation ends before the menstrual maximum of 10 complete days and the ghusl time finishes within the Fajr time. Please refer to Hedaya Hartford’s ‘Birgivi’s Manual Interpreted.’

If her menstruation stops in Ramadan during the day (i.e. any time after the entering of Fajr up to the entering of Maghrib), then she performs a purificatory bath (ghusl), begins her obligatory worship and she acts like a fasting person until the Maghrib time enters due to the sacredness of the month of Ramadan. [Hedaya Hartford, Birgivi’s Manual Interpreted] It is necessary for her to abstain from eating and drinking for the remainder of the day. [Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Shurunbulali,  Imdad al-Fattah] She is sinful if she does not do so. However, this day of acting like a fasting person does not count as a fast. She must make up this day after Ramadan has ended in a time when she is able. [ibid] She is obliged to fast the following day and the remainder of Ramadan.

A menstruating woman should record the number of days she missed while fasting and make them up after Ramadan ends in a time when she is able.

The same rulings apply to a woman in a state of lochia (post-natal bleeding).

Are There Actions That Can Vitiate the Fast?

Yes, there are actions that can vitiate the fast. These actions fall under two categories: 1) that which vitiates the fast and requires a makeup along with expiation and 2) that which vitiates the fast and requires makeup only. [ibn Abdin, Radd al-Muhtar]

For the first category, the principle returns to deliberately performing an act that vitiates the fast by one’s own free will and without a valid reason. Deliberately means that one remembers that one is fasting and purposely performs an action that breaks the fast. [ibid] These actions are outlined below in the section ‘category 1.’

For the second category, the principle returns to accidentally performing an act that vitiates the fast. It also includes acts performed by force of a third party. Accidentally means that one remembers that one is fasting but broke the fast by one’s own doing without the intention to purposely break the fast. [Tahtawi, Hashiyya al-Tahtawi; Related in Radd al-Muhtar] These actions are outlined below in the section ‘category 2.’

If any of the actions from category 1 are performed forgetfully, then they do not vitiate the fast. Forgetfully means that one does not have the presence of mind that one is fasting when performing the action. [Shurunbulali, Imdad al-Fattah]  The Prophet (Allah bless him and give him peace) said, “Whoever forgets that he is fasting and eats or drinks, then he still completes his fast. It is only Allah who fed him and gave him drink.” [Bukhari] In another narration, the Prophet (Allah bless him and give him peace) said, “If a fasting person eats forgetfully, it is only provision Allah put forth to him and there is no makeup upon him.” [Bukhari]

Category 1: Acts That Vitiate the Fast & Require Makeup & Expiation

Acts that invalidate the fast and require a makeup along with expiation only relate to the current Ramadan fasts. Otherwise, if one performs any of the following actions while performing a fast outside of the current month of Ramadan, such as a make-up fast, then the fast is vitiated and only a makeup is required. One does not owe the expiation.

If done deliberately, by one’s own free will, and without a valid reason while fasting a current Ramadan fast, the following acts invalidate the fast and require a makeup along with expiation:

1. eating or drinking something that humans would normally consume and this consummation nourishes, medicates, r pleases the body in some way
2. actual sexual intercourse, in the front or rear private part*, regardless if one ejaculated or not
3. swallowing the saliva of one’s spouse

[Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya]

*It is impermissible and a grave crime to engage in sexual intercourse from the rear private part. The Sacred Law unconditionally prohibits this type of sexual activity whether during or not during the month of Ramadan.

What is the Expiation?

The expiation is to fast sixty consecutive days in the year without any interruption. One must choose a time where one can fast these sixty days without the days of Eid or the three days after Eid al-Adha (al-Ayyam al-Tashriq) interrupting the fasts because of the prohibition of fasting on these days. [Shurunbulali, Maraqi al-Falah] If one does not fast them consecutively, then one must restart the 60 day period each time the continuity of the fasts is broken. [Tahtawi, Hashiyya al-Tahtawi]

The only exceptions to this rule are if one is menstruating or in a state of lochia (post-natal bleeding). A menstruating woman must continue to fast after she becomes pure, and she cannot delay the completion of the expiation. If she does delay fasting after becoming pure, then she must restart the 60 days of fasting. [Tahtawi, Hashiyya al-Tahtawi] The same ruling applies to a woman in the state of lochia.

If one is genuinely unable to perform the sixty consecutive fasts based on reasonable surety, then one must either:

a. feed the same sixty, poor people to their fill for two meals, or
b. feed one poor person to his fill for two meals a day for sixty days, or
c. give sixty poor people half a sa’* of wheat (or similar food grains) or its monetary value, or
d. give sixty poor people a sa’* of dates (or similar food grains) or its monetary value, or
e. give one poor person either c or d for sixty days.

It is important to note that one does not have a choice between fasting sixty days and feeding sixty poor people. Rather, one is obliged to fast sixty days, unless one is genuinely unable to perform all of these fasts based on reasonable surety.

Reasonable surety is known by: 1) manifest signs, 2) a relevant past experience, or 3) the notification of an upright, Muslim doctor/expert.

One expiation suffices for all previous violations performed, even if they occurred in separate Ramadans. However, if one performed a future violation after the performance of the expiation, then a new expiation is owed.

[Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya; Shurunbulali Imdad al-Fattah]

*Half a sa’ is approximately 2 kilos (4.5 pounds). A full sa’ is approximately 4 kilos (9 pounds).

Category 2: Acts That Vitiate the Fast & Require Make Up But Do Not Require Expiation

This category includes any act that vitiates the fast if done accidentally (see aforementioned definition) or by force of another.

It also includes any makeup fast one vitiated while trying to make it up.

The Mouth & Throat:

  • eating or drinking accidentally
  • eating or drinking because one thought Maghrib entered but Maghrib did not enter
  • eating or drinking because one doubted that Fajr entered but Fajr really did enter
  • eating or drinking forgetfully and thereafter thinking that the fast is broken, to deliberately eat and drink again
  • swallowing what is between the teeth, on the condition that it is the size of a chickpea or bigger
  • swallowing a pebble or other items that people wouldn’t typically eat
  • swallowing water by accident when gargling for wudu or ghusl (with the exception of water that remains in the mouth—see next category)
  • swallowing blood that exits from the gums and preponderates over the saliva
  • swallowing toothpaste or mouthwash
  • deliberately swallowing vomit that reaches a mouthful
  • deliberately vomiting a mouthful, regardless if one swallows it or not
  • vomiting and thereafter thinking that the fast is broken, to deliberately vomit again
  • smoke that enters the throat by one’s doing, on the condition one’s body doesn’t benefit from it
  • kissing that causes one to ejaculate, on the condition one did not swallow the other’s saliva

The Private Parts:

  • engaging in sexual intercourse because one still thinks Fajr has not entered but it really has
  • engaging in sexual intercourse forgetfully and thereafter thinking that the fast is broken, to deliberately have sexual intercourse again
  • entering a suppository into the anus
  • entering something dry into the anus and it completely disappears inside the body
  • entering something wet or oiled into the anus, even if it does not completely disappear inside of the body
  • entering a wet tissue or a wet piece of cotton into the vagina, even if it does not completely disappear inside of the body
  • entering a dry tissue or a dry piece of cotton into the vagina and it is completely inserted inside of the body without any part remaining outside
  • pouring water or oil into the anus and it reaches the distance of the mihqana*
  • pouring water or oil into the vagina and it reaches the distance of the mihqana

The Nose:

  • water used to clean the nose for wudu or ghusl reaches the throat or the brain
  • inhaling medicine into the nostrils
  • inhaling smoke by one’s doing, on the condition one’s body doesn’t benefit from it

The Body, in General:

  • touching that causes one to ejaculate (this includes masturbation)
  • applying medicine to an open abdominal or head wound and it reaches the stomach or the brain

[Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya; Shurunbulali Imdad al-Fattah]

*The mihqana, or huqna in other relations, is a device used to insert medicine into the body by way of the anus (medical term: enema). In our day, a mihqana is similar to a rectal syringe or a clyster-pipe. The distance that breaks the fast is determined by when the top of mihqana reaches the place where medicine is released from it to the intestines. [Radd al-Muhtar]

What are the Acts That Do Not Break the Fast?

The Mouth & Throat:

  • eating or drinking something forgetfully (see aforementioned definition)
  • eating what is between the teeth if it is less than the size of a chickpea
  • tasting the leftover traces of medicine in the mouth or throat
  • chewing on a sesame seed without swallowing it, if its taste doesn’t reach the throat
  • dust or smoke (including smoke from ‘ud or incense) entering one’s throat without one’s doing
  • a mosquito, fly, or any other object entering one’s throat without one’s doing
  • swallowing the wetness that remains after washing one’s mouth for wudu or ghusl
  • swallowing one or two drops of sweat or tears that enter the mouth and mixes with one’s saliva, on the condition that one cannot taste its saltiness
  • swallowing one’s own saliva
  • swallowing one’s own phlegm after clearing the throat
  • swallowing vomit that emerges in the mouth without one’s doing, even if it is a mouthful
  • deliberately vomiting less than a mouthful, regardless if one swallows it or not
  • using a miswak or toothbrush
  • wetting one’s lips with one’s saliva while speaking and swallowing it
  • swallowing blood that exits from the gums and does not preponderate over the saliva on the condition one cannot taste it
  • pulling back saliva into one’s mouth that flows to the chin like a string on the condition that it stays connected and does not break off
  • backbiting

The Private Parts:

  • performing sexual intercourse forgetfully
  • the state of major ritual impurity (janaba) suddenly befalls one, such as from a wet dream
  • ejaculation caused by looking or thinking
  • entering a dry finger into the anus
  • pouring water or oil into the male urethra
  • entering tissue or a piece of cotton into the male urethra, even if it completely disappears inside the body
  • entering a dry finger into the vagina
  • entering a dry tissue or a dry piece of cotton into the vagina upon the condition that part of it remains outside of the body
  • performing istinja with water, providing that the wetness doesn’t reach the distance of the mihqana (see aforementioned definition)

The Nose:

  • mucus descending from the nose
  • sniffing up mucus that is in the nose and it descends to one’s throat
  • inhaling smoke, perfume, or incense without one’s doing
  • smelling an odor

The Eyes:

  • applying kuhl in the eyes, even if one finds its taste in the throat or its color in the saliva or phlegm
  • dripping eye drops or contact solution into the eyes
  • wearing contact lenses

The Ears:

  • water entering the ears from a bath
  • scratching the inside of one’s ear with a q-tip, even if dirt exits and one reinserts it into the ear

The Body, in General:

  • rubbing oil or cream on the body or hair
  • applying deodorant
  • performing a bath and finding its coolness penetrating into one’s body
  • withdrawing blood, such as in a blood test
  • blood cupping

The Mind:

  • intending to break one’s fast but not actually doing it

[Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya; Shurunbulali Imdad al-Fattah]

What are the Acts That Are Disliked While Fasting?

  • tasting or chewing something without an excuse, provided that its flavor is not swallowed
  • chewing flavorless gum
  • kissing with desire in which one fears falling into sexual intercourse or ejaculation, on the condition one did not swallow the other’s saliva
  • gathering saliva in the mouth and then swallowing it
  • to gargle excessively when making wudu or ghusl for fear of breaking the fast
  • to sniff water excessively when cleaning the nose in wudu or ghusl for fear of breaking the fast
  • doing things that would weaken one while fasting, like cupping or withdrawing blood
  • brushing the teeth with toothpaste or using mouthwash, on the condition one does not swallow it

[Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya; Shurunbulali Imdad al-Fattah]

Can I Be Affectionate With My Spouse While Fasting?

There are different rulings related to this question due to the various ways one can be affectionate.

Physical Contact that Does Not Vitiate the Fast:

  • Non-passionate kissing in which one is free from swallowing the saliva of one’s spouse and free from the fear of falling into sexual intercourse or ejaculation
  • Non-passionate touching in which one is free from the fear of falling into sexual intercourse or ejaculation, such as hugging or holding hands
  • Looking at one’s spouse, even if one ejaculates

Physical Contact that Does Not Vitiate the Fast But Is Prohibitively Disliked and Sinful:

  • Kissing with desire in which one fears falling into sexual intercourse or ejaculation
  • Touching with desire in which one fears falling into sexual intercourse or ejaculation
  • Anything sexual that one fears will lead to sexual intercourse or ejaculation

Physical Contact that Vitiates the Fast And Requires Makeup Only:

  • Ejaculation from masturbation*
  • Kissing and touching (i.e. no actual penetration took place) that causes ejaculation*

Physical Contact that Vitiates the Fast and Requires Makeup and Expiation**:

  • Deliberate passionate kissing that causes one to swallow the saliva of one’s spouse*
  • Deliberate sexual intercourse in one of the private parts with ejaculation*
  • Deliberate sexual intercourse in one of the private parts without ejaculation*

*The person who involved himself in the above-mentioned situations should refrain from eating, drinking, and sexual activity for the remainder of that day, as well as repenting for the severity of the sin.

**Outside the month of Ramadan, if one breaks a fast deliberately through these acts, then the expiation is not required.

[Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya]

What is the I’tikaf (Spiritual Retreat)?

The mother of the believers, Aisha (Allah be pleased with her) said, “The Prophet (Allah bless him and give him peace) would always perform I’tikaf in the last ten days of Ramadan until Allah Most High took his soul (Allah bless him and give him peace).” [Bukhari]

The scholar al-Zahidi said, “It is strange how the people have left performing the I’tikaf. The Messenger of Allah (Allah bless him and give him peace) performed some actions and left them, but he never left the I’tikaf–from the time he entered Medina to the moment he died (Allah bless him and give him peace).”

The I’tikaf is entering the masjid with the intention to remain there for worship. The masjid must be one where the group prayer is offered for the five obligatory prayers.

The I’tikaf  is permissible if one is free from a state of major ritual impurity, menstruation, and lochia (post-natal bleeding).

The conditions for a valid vowed I’tikaf (see definition below) are 1) the intention, 2) to be Muslim, 3) sanity, and 4) to be free from menstruation and lochia (post-natal bleeding).

[Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya]

What Are the Types of I’tikaf?

1. Necessary (wajib): the vowed I’tikaf

The vowed I’tikaf  is an oath to make i`tikaf for a specified time. It must be at least an entire day and night. One is obliged to fast during it in order for the vowed I’tikaf to count.

2. Emphasized sunna: the last ten days and nights of Ramadan

Performing I’tikaf in the last ten days and nights of Ramadan is a strongly emphasized communal sunna. It is blameworthy upon the community as a whole to not perform the I’tikaf. If some people perform the I’tikaf and others do not, then they raise the blameworthiness from the entire community.

The scholars do not stipulate that one must fast during the emphasized sunna I’tikaf because it is performed during Ramadan and the assumption is that the person will be fasting anyway.

3. Recommended: any times other than the aforementioned

For the recommended I’tikaf, its minimum duration is a moment, even if it’s when one passes through the mosque. Fasting is not a condition for the recommended I’tikaf.

[Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya]

Can a Woman Perform I’tikaf?

Yes, a woman can perform I’tikaf.

A woman’s I’tikaf is best performed in the prayer area of her house. The prayer area is the place where she has designated to pray her obligatory and nafl prayers.

It is disliked for a woman to perform I’tikaf in the masjid.

It is not valid for men to perform I’tikaf  in other than the masjid.

[Ala al-Din Abidin, al-Hadiyya al-Alaiyya]

Can One Leave the Masjid During I’tikaf?

Leaving the masjid without an excuse ends the I’tikaf. This ruling also applies to a woman performing I’tikaf in the prayer area of her house. If one does leave because of an excuse, the excuse must be due to a shariah-compliant need, or to use the restroom if unable to use the masjid facilities, or out of necessity. [Shurunbulali, Imdad al-Fattah]

What Does a Person Do During I’tikaf?

One is encouraged to busy oneself with worship and anything beneficial, such as praying, reciting the Qur’an, making much dhikr, speaking of the good, and gaining beneficial knowledge.

A person performing I’tikaf can eat, drink, sleep, talk, and do everything that is normally permissible, except for sexual intercourse, kissing, and touching with desire. [Shurunbulali, Nur al-Iydah]

Allah Most High says, “And do not approach your women while you are performing the spiritual retreat in the masjids.” [al-Baqara, v. 187] Engaging in these acts end the I’tikaf whether inside or outside of the masjid. For example, if one left the masjid for a shariah-compliant need and fell into sexual intercourse with one’s spouse, then this act ends the I’tikaf.  Engaging in these actions end the I’tikaf, regardless of whether one did them during the day or the night.

[Shurunbulali, Maraqi al-Falah; Tahtawi, Hashiyya al-Tahtawi; Shurunbulali Imdad al-Fattah]

During the I’tikaf, it is disliked to believe that remaining silent is a form of worship. It is also disliked to engage in work or trade. [Shurunbulali, Nur al-Iydah]

May Allah accept our fasts and any act of worship that we perform for His sake.

Naielah Ackbarali
19 Sha’ban 1431
July 31st 2010

Advertisements

Ramazân-I Şerîf Münâsebetiyle Bir Kitâb Ve Birkaç Fıkhî Mes’ele

Ramazân-I Şerîf Münâsebetiyle Bir Kitâb Ve Birkaç Fıkhî Mes’ele

اعُوذُ بِااللهِ مِنَ اَلشَّيْطَانِ اَلرَّجِيمِ بِسمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيِم
اَلْحَمْدُ الِلّهِ رَبِّ الْعاَلَمِينَ وَالصَّلاَةُ وَالسَّلاَمُ عَلىَ سَيِّدِناَ مُحَمَّدٍ وَأَلِه اَجْمَعِينَ
Bundan sonra…
Önce, ramazân-ı şerîfiniz bereketli ve en üst seviyede ma’nevî bir ticâret ve kemâl vesîlesi olsun…
Bir amelin yapılması ve ondan istenilen hedefe varılmasında elbette birçok mühim husûs vardır. Bunların en mühimlerinden biri onun ma’nen bozulup sevabının tamâmen veya kısmen eksilmesi, yok olması veyâhud da ayrıca bir günah kazanılması, ama aslının bozulmayıp borcunun ödenmiş olması, diğeri de hakîkaten bozulup yok olmasıdır. O halde bir ibâdetin yapılması kadar, bazen yapılmasından daha çok korunması da mühimdir. Bu yüzden orucu bozan şeyleri iyi bilmek lâzımdır. Orucu ma’nen bozub sevâbını yok edecek veya azaltacak ğıybet ve benzeri günahlardan uzak durmak lâzım geldiği gibi, onu hakîkaten ve tama men ibtâl edip bazen günahla beraber olan, bazen de günahsız bir borcun sırtımızda kalmasından da kurtulmak îcâb eder. Hâsılı, oruç tutmuş olmak içün her bakımdan orucu bozan şeyleri iyi bellemek gerekir.
Bu yazıda, orucu hakîkaten ve tamâmen bozan şeylerden küllî zabıtalar olarak bahseden bir kitâbı biraz tanıtacak, ondan kalkarak ve me’hazlarından istifâde ederek de ‘oruclu bir kim senin istibrâ için pamuk kul lanması’nın hükmünü ve bir iki fıkhî mes’eleyi daha inceleyeceğiz. Minellâhi’t-tevfîk…
———————————————-
Bir Kitâb
———————————————-
Sayısız kıymetli eserlerin sâhibi Pâkistân’lı merhûm Allâme Muhammed Şefî’ el-‘Usmânî’nin oğ lu, Fethu’l-Mülhim Tekmilesi ve bir çok kıymetli eserin sâhibi el-ân ha yatta olan Allâme Muhammed Tâ kıyyuddîn el-‘Usmânî’ninin ağabeyi, yine şu anda yaşayan büyük âlimlerden Allâme Muhammed Re fî’ el-‘Usmânî tarafından sırf bu mevzû’, yani ‘orucu bozan şeyler’ ile alâkalı olarak yazılan mufassal ve değerli bir eser var. İsmi ‘Davâ bıtu’l-Mufettırât fî Mecâlî’t-Tedâ vî’ olan bu eserin ismine bakı lınca sanki ‘orucu bozan tedâvîler hak kındaki zâbıtalar’ anlaşılmakta dır. Oysa asıl mevzû’u daha geniş olup ‘orucun bozulması hakkındaki küllî veya ekserî qâideler’ dir. Şu ‘tedâvî’ husûsu ise kitâbın tamâmı içinde çok az yer tutmakta dır.
Müellif me’eleyi derin bir vukûf ile Dört Mezheb’e göre geniş ve nefîs bir biçimde tahlîl etmiştir. Bu arada âlimlerce tıbba atıfta bulunulan noktalarda da mutehassis dok torlara danışarak, gelişen tıbbı da göz önünde bulundurmuştur. Böylece belki de yapılmayanı yapmıştır.
Kitâb üç bâb/ana başlık altında yazılmıştır:
Birinci Bâb: Orucun tâ’rîfi ve orucda mu’teber olan iç boşluğu.
Bu bab üç fasılda/bölümde işlenmiştir:
Birinci Fasıl: Fuqahâya göre orucun tâ’rîfi,
İkinci Fasıl, Lügatte ‘iç boşluğu’ ve ‘karın’ meselesi;
Üçüncü Fasıl: Faqîhlere göre orucda mu’teber olan ‘iç boşluğu’ meselesi.
İkinci Bâb: Orucun bozul masının bağlı olduğu dört şey.
Bu bâb da dört fasılda işlen miştir:
Birinci Fasıl, Orucun bozul ması için mu’teber olan yollar,
İkinci Fasıl: Orucun bozulması için mu’teber olan oruçlunun iç boşluğuna ulaşan maddeler.
Üçüncü Fasıl: Orucun bozulması için mu’teber olan içe ulaşmak;
Dördüncü Fasıl; Orucun bozulması için mu’teber olan mânî’ler, şeyler,
Üçüncü Bâb, İç boşluğa ulaşan şeylerin orucu bozması hakkındaki qâideler ve bunlara dayanan tedâvî sâhasındaki çağdaş mes’eleler…Bu bâb da iki fasılda işlenmiştir:
Birinci Fasıl, Zâbıtalar/ qâideler,
İkinci Fasıl: İki yoldan (erkek ve kadının ön ve arkasından) oruç tutanın içine giren şeyler.
Hâsılı, Karaçi Dâru’l-Ulûm neş riyyâtından olan kitâb çok değerli ve cidden müdellel bir eserdir.
———————————————-
Birkaç Fıkhî Mes’ele
———————————————-
Burada oruçla alâkalı birkaç fıkhî mes’eleyi de kısaca ele almak istiyoruz:
———————————————-
Birinci Mes’ele
Pamuk Kullanmak Orucu
Bozar mı?
———————————————-
Oruçlu bir kimsenin, istibrâdan/ sidikten iyice temizlenmek için pamuk kullanması orucu nu bozar mı?
Cevâb: ‘İstibrâ,’ yani idrârını yapan kimsenin, üzerine sidik bulaşmasına mâni’ olmak için bir şekilde iyice korunmaya ve temizlenmeye çalışması günümüzde Mü’minlerin çoğunun yeterince dikkat etmediği bir husûstur. Çokları namazlarının boşa gitmesini ve sahîh hadîslerde haber verilen kabir azâbının tehlikesini akıllarına bile getirmemekte, birçokları da vesve selerle helâk olmaktadırlar. Bu arada -hamd olsun- şu husûsta da hassâs olan bir câmia vardır; temizlendikten ve kurulandıktan sonra, kiprit çöpü ucu büyüklüğünde veya biraz daha büyükçe olan bir pamuğu kapanacak bir şekilde kürdan veya kiprit çöpü gibi bir şey ile idrâr deliğine yerleştirmektedirler. Böylece de şu tehlike ve vesveselerden kestirme ve kolay bir yolla kurtulmaktadırlar. Kimi çokbilmiş câhiller de bunu alay mevzûu yapabilmektedirler. Bu işin bir yanı…
Diğer ve şu anda bizim için asıl mühim olan yanı ise ‘bu işin orucu bozup bozmayacağı’dır.
Bu süâlin doğru cevâbı, bazılarının zannettikleri ve bu zanna dayanarak ‘oruçluykenpamuk kullanmak bozar’ dedikleri gibi değil, ‘bozmaz’ şeklindedir..
Evet, Hanefîlere göre oruçlu nun pamuk kullanması, orucu nu bozmaz
Çünki, orucun bozulması için, ‘(1) (oruç bozmakta) mu’teber olan bir şeyin, (2) (oruc bozmakta) mu’teber bir yolla, (3) bedenin (oruc bozmakta) mu’teber olan bir yerine girmesi lâzımdır. Ya’nî, ‘oruç bozacak bir şeyin, orucun bozu lacağı bir yolla, orucun bozu lacağı bir dâhil’e girmesi’ ge rekir.
Buna göre, (1) pamuk, (2) idrâr yoluyla, (3) mesâneye veya kadının fercinegirmesi orucu bozar ? Bu üç madde faqîhlerce orucu bozmak için mu’teber olan maddelerden ise oruç bozulur. Bunlardan birisi onlara göre orucu bozmak için gözönünde bulundurulan bir şey değilse, oruç bozulmaz. Bakalım nasıl?
(1) Pamuk: Dört Mezheb arasında şu husûsta hiçbir anlaşmazlık yoktur: Mu’teber bir yolla mu’te ber dâhile/içe ulaşan madde, ister beden için elverişli olan gıdalanma ve tedâvî olsun, ister olmasın, ister yenen olsun ister olmasın, ister sıvı olsun ister donuk olsun, ister çözülen ve eriyen olsun ister olmasın, orucu bozar. Şu kadar var dır ki, Hanefîlerden bazı âlimler, ba zı sûretlerde bedenin faydası şartını koştular; ancak Serahsî, Kâsâ nî ve Zeylaî bu şartı hiçbir şekilde ileri sürmediler.
Buna göre diğer mu’teber şartlar varsa, pamuk da orucu bozan maddelerdendir.
(2) Erkeğin İdrâr Yolu: Mesâneye giden bir yol olduğundan, önce mesânenin orucun bozulması için mu’teber bir dâhil yani iç boşluğu olup olmadığının ortaya çıkması lâzımdır.
İmam Ebû Yûsuf’a göre idrâr yoluna damlatılan bir ilâc mesâneye varırsa oruc bozulur, varmaz ise bozulmaz; ancak İmam Ebû Ha nîfe ve İmam Muhammed’e göre hiçbir şekilde bozulmaz. Nitekim imâm Muhammed’in ‘el-Mebsût’ diye bilinen ‘el-Asl’ında şöyle denilmiştir: “Ebû Hanîfe ve Muhammed ‘şâyet (oruçlu bir kişi) erkeklik uzvunun idrâr yoluna ilâç damlatırsa ona kazâ gerekmez; Ebû Yûsuf da kazâ etmesi gerektiğini söylemiştir. Sonra Muhammed bu husûsta şübheye düşmüş ve tevakkuf etmiştir’ dedi.”[1] Öyleyse İdrâr Yolu İmam Ebû Hanîfe ve İmâm Muhammed’e göre orucun bozulmasına sebeb olan yollardan değildir. Nitekim ed-Dürrü’l-Muhtâr’da şöyle denilmektedir: “Yâhud ihlîline su, veya yağ damlatırsa mesâneye varsa bile Mezheb(imizin fetvâsı) üzere (oruç bozulmaz). Kadının önüne damlatılması ise icmâ’ ile bozar.”[2]
Şâfiîler’in çoğunluğu onlarca ‘en sahîh’ olan görüşe göre orucu bozacak bir şeyin idrâr yoluna girmesiyle orucun bozulacağı görüşündedirler. Az bir topluluk ise bu şeyin oraya varmasıyla beraber oranın o şeyi (ilacı veya gıdayı) değiştirecek veya değiştirecek bir yere ulaştıracak ve o şeyden faydalana cak bir yer olması şartını da ileri sürmüşlerdir. Ebû Ali es-Sencî, Kadı Hüseyin, Fevrânî ve Ğazâlî onlardandır.[3]
   (3) Mesâne/sidik torbası orucun bozulması için mu’teber olan bir ‘’ midir? İmam Ebû Hanîfe ve İmam Muhammed’e göre değildir, İmam Ebû Yûsuf’a göre ise mu’teber bir ‘dâhildir; çünki O’na göre, mesâne ile miğde arasında yol bulunmakta dır. Bütün bunlara göre sidik torbasına ulaşmayan bir madde Hanefî imâmlarından hiçbirine göre orucu bozmaz.[4] İmâm Ebû Hanîfe ve İmâm Muhammed’e göre ulaşsa da bozmaz, İmam Ebû Yûsuf’a göre ise ulaşsa bozar.[5] Erkeğin kullan dığı pamuk ise aslâ mesâneye varmaz; varsa bile geri çıktığın da Ebû Yûsuf’a göre de bozmaz.[6] Şâfiîlerin hemen hemen tamamı mesânenin orucun bozulmasında mu’teber bir boşluk olduğu görüşündedirler. Kadı Hüseyin mesâneye bir şeyin varmasının orucu bozmayacağını seçmiştir.[7]
Kadının fercinin iç kısmına, ilâc ve benzeri orucu bozacak madde girerse orucu bozulur mu?
Muhammed Refî’in de dediği gibi bu husûsta Mezhebimizin imâmları Ebû Hanîfe, Ebû Yûsuf ve Muhammed’den bir rivâyet yoktur; sonraki meşâyıhtan vardır. Gerek Kâsânî ve gerekse diğerleri ‘orucu bozacak bir şeyin kadının fercinin içine girmesiyle orucun icmâ’ ile bozulacağı’nı söylediyseler de bu, ‘mesâneye varacağı ve oradan da içeriye gideçeği’ takdîrine bağlıdır.[8] Bunun ise mesâneye varmadığı kesindir. Varsa bile oradan içeri gitmeyeceği bugün tıbben kesin olarak ortaya çıkmıştır. Nitekim Merğinânî bu husûsun fıkıhla değil, tıb ile alâkalı bir şey olduğunu söylemişti.[9] Tıb ise bu gün artık ne kadının ne de erkeğin mesânesinden faqîhlerce orucun bo zulması için üç mu’teber kabûl edilen iç boşluklardan negırtlağane mideye, ne de bağırsağa yol olmadığını ortaya koymuştur. Üstelik tam olarak fercin dâhilinde olmayan ve hiçbir zaman ve şekilde mesâneye ulaşmayacak bir pamuk aslâ orucun bozulma sebebi olmaz.
Netîce:Hanefî Mezhebi’nin âlimlerinin hiçbirisine göre oruç tutan bir erkeğin istibrâ için pamuk kullanması oruç bozmaz.Bu husûs ta verilen ‘bozar’ fetvâsı, -Allahu a’lem- sadece İmam Ebû Yûsuf’un Mezhebde müftâ bih olmayan fetvâsının eksik ve yanlış anlaşılmasından doğmuş olabilir. Şâfi Mezhebi’ne gelince…Eserlerinden anlaşıldığına göre bu mezheb ule mâsının çoğuna göre bu iş orucu bozar gibi görülüyor ise de İmam Ğazâlî, Kadı Hüseyin ve bir takımlarına göre bozulma sebebi olmaz. Nitekim el-Vecîz, Hâşiyetü’ş-Şeyh ‘Umeyre Alâ Şerhi’l-Celâl el-Mahâl lî Ale’l-Minhâc ve Hâşiyetü’l-Bâcûrî Ale’l-Ğazzî’den verilen mehazlarda bu açıkça görülmektedir. Kaldı ki yukarıda da dediğimiz gibi kadınların kullandıkları pamuğun fercin tamâmen dâhilinde olduğunu söylemek de mümkin değildir. Öyleyse onlara göre de bu hususta bir müşkil kalmamaktadır.
———————————————-
İkinci Mes’ele
Ğalebe Sebebiyle Oruç
Bozulur mu?
———————————————-
Ğalebe ile, yani elinde olmayarak ağzına, toz, duman sinek ve un tozu kaçmak ve (kendini kusturmakla değil de elinde olmadan) kusmak gibi sebeblerle oruç bozulur mu?
Cevâb: Dört mezhebe göre ğalebe ile oruç bozulmaz.[10]
———————————————-
Üçüncü Mes’ele
Cinnet Geçirmekle Oruç
Bozulur mu?
———————————————-
Cevâb: Cinnet geçiren kimse orucu bozan şeyleri bulundurduğunda Hanefîlere göre orucu bozulur. Züfer bozulmayacağını söylemiştir.[11] Şâfiîlerde ise cinnet geçir menin kendisiyle oruç bozulur baş ka bir orucu bozan şeyi bulundurmasına gerek yoktur.[12]
———————————————-
Dördüncü Mes’ele
Cehâlet Oruç Bozulmasını
Engeller mi?
———————————————-
Cehâletle yani, orucu bozan bir şeyi, onun orucu bozduğunu bilmeden işlemekle oruç bozulur mu?
Cevâb: Şâfiîler oruçlu dîne yeni girmiş veya orucu bozan bir şeyin orucu bozacağı kendi ne gizli kalacak bir şekilde meskün beldelerden uzak çöllerde (veya ovalarda) yetişmiş ise orucu bozulmaz, bunun orucu bozacağı gizli kalmayacak şekil de Müslümanlara karışık yaşı yorsa bozulur, demişlerdir.[13] Hanefîlere göre ise… Refî’ el-‘Usmânî, Hanefî fıkıh kitabların da bu husûsta açık bir ifâde bulma dığını, ancak usûl kitablarında İs lâm memleketinde ‘amelî mes’ele leri bilmeme’nin mâzeret olmadığı, dolayısıyla bu bil memenin ma zeret olmayacağını söylüyor ve hul âsa olarak şöyle diyor: Küfür memleketinde Müslüman olup da islâm memleketine göç etmeyen, İslâm ahkâmı orada yaygın olmadığından mazurdur. Bu sebeblendirmek ten anlaşıldığına göre Hind diyârı gibi küfür memleketi olup Müslümanların ve İslâm âlimlerinin çok olduğu beldelerde mazeret değildir. Çünki orada İslâm ahkâmını âlimlere sormak mümkindir. Hindistan’daki Müftîlerin amelini bunun üzerinde bulduk.[14]
———————————————-
Beşinci Mes’ele
Uykuda Oruç Bozulur mu?
———————————————-
Cevâb: Hanefîlere ve Mâlikîlere göreuyku orucun bozulmasına (ihtilâm dışında) mâni’ değildir; uyurken ağzına su ve benzeri oru cu bozacak şeyler dökülüp boğazından geçenin orucu bozulur.[15] Şâfiî ve Hanbelîler göre ise mânidir; bu sûrette orucu bozulmaz.[16]
———————————————-
Altıncı Mes’ele
Hatâ İle Oruç Bozulur mu?
———————————————-
Oruçlu olduğu aklında iken, abdestte ağzına burnuna su verme esnâsında mubalağa etmesi ve benzeri sebeblerle suyun boğazına kaçması veya iftar vakti gelmemesine ra’men geldi zannıyla yemesi gibi hatâ lar yüzünden oruç bozulmuş olur mu?
Cevâb: Hanefîlere ve Mâlikîlere göre hatâ ile oruç bozulur; her ne şekilde olursa olsun ağıza veya buruna su verirken hatâile su boğaza kaçarsa oruç bozulur; ister mubâlağa yapılsın ister yapılmasın, isterse üçten fazla olsun.[17] Şâfiîler’in ise bu husûsta üç görüşü vardır: Birincisi ve en doğru ka bûl edileni mubâlağa ederse bozu lacağı, değilse bozulmayacağı, ikin cisi, Hanefîlerin ve Mâlikîlerin görüşü gibi bozulacağı, üçüncüsü de hiç bir şekilde bozulmayacağıdır.[18]
———————————————-
Yedinci Mes’ele
Bayılma Ânında Oruç
Bozulur mu?
———————————————-
Bayılma hâlinde orucu bozacak bir şeyle oruç bozulur mu?
Cevâb: Şâfiîlere ve Hanbelî ler’e göre kuvvetli olan görüş bunun orucun bozulmasına mâni’ ola cağı, yani bayılma ânında orucun bozulmayacağıdır.Hanefî ve Mâli kîler’in kitâblarında bu husûsta açık ifâdeleri (ben M. Refî’) bulama dım. Lâkin Usûl kitâblarından anlaşıldığına göre bozulmaya mâni’ olmayacağı, yani orucu bozan şe yin bayılma ânında da orucu bozacağı anlaşılmaktâdır. Müftî-i Ekber Azî zu’r-Rahmân şöyle demektedir: “(Bayılan bir kimsenin) ağzına su veya ilaç akıtılırsa, bunun günahı yoktur. Oruçlunun orucunu ka zâ etmesi lâzımdır; keffâret tutması gerekmez.”[19]
———————————————-
Sekizinci Mes’ele
Unutarak Oruc Bozulur mı?
———————————————-
Cevâb: Hanefî, Şâfiî ve Hanbe lî mezhebine göre unutarak orucu bozan şeyi işleyenin orucu bozulmaz. Ancak Ahmed İbnü Hanbel cinsî münâsebeti ayrı tutmuştur. Mezhebinin âlimlerinin çoğu da bu görüşte dirler. Mâlikîler ise unutmanın orucun bozulmasına mâni’ olmayacağı, unutarak da orucun bozulacağı görüşündedirler. [20]
———————————————-
Dokuzuncu Mes’ele
Zorlamayla Oruç Bozulur mu?
———————————————-
Oruçlunun orucu, ikrâh, yani başkasının zorlamasıile bozulur mu?
Cevâb: Hanefîlereve Mâ likîlere göre oruçlunun zorlama netîcesinde orucu bozan şeyleri işlemekle orucu bozulur; zorlanmış olması orucunun bozulmasına mâ ni’ değildir; kazâsı gerekir.[21] Şâfiîlerin bu husûstaki görüşünde ise tafsîlât vardır: Birinci sûret başkasının boğazına zorla bir şey koyması veya akıtması ile şeklindeki zorlamadır ki bunda oruc bozul maz. İkinci sûret ise başkasının zorlaması ile kendisinin bu işleri işlemesi şeklinde olandır ki, bu husûsta sahîh bulunan iki meşhûr görüş vardır: Birincisi orucunun bozulmayacağıdır ki, bunu Nevevî ‘en sahîh’ olarak kabûl etmiştir. Diğeri de bozula cağıdır ki, bunu da İmam Ğazâlî ‘en sahîh’ bulmuş tur.[22]
Zorlama ile, hatâen veya uykuda iken orucun bozulmasını cüce beynine sığdıramayıp İmâmlarımı-zın ictihâdlarının sonuna parantez arası hayret işâreti koymakla onlarla dalga geçen ve onlara ‘ciddiyetsiz’ vasfını yakıştırabilecek, icti hâdlarına da ‘ciddiyetsizlik’ yaftası asabilecek kadar ciddiyetsizle şen, hattâ edebsizlik ve terbiye siz liğin çukuruna yuvarlanan akademisyenlerimiz de vardır. İsterseniz, Prof. Dr. M. Sait Hatipoğlu’nun bu husûstaki makalelerini bir okuyunuz. Orada bu noktada da imamlarımıza nasıl hakaret edildiğini ve akademik edebsizliğin nerelere ka dar vardırıldığını görebileceksiniz. Mücerred aklın ve bazı nassların umûmunun, geniş yelpazesinin bu meseleleri de içine alıp almayaca ğındaki müctehidâne tereddütlerin, hattâ almayacağına dâir karînelerin görülmüş olabileceğini, bu sebe ble şu hâl lerde de ‘oruç bozulur’ denilmiş olabileceğini ve mükellefiyetlerde nefsin menfaatleri noktasında ihtiyâtın ne kadar mühim ol duğunu beyni, idrâki ve ilmi cüce olan şu vatandaşlara anlatabilmek elbette zordur; bir yanıyla belki de imkânsızdır. Mes’elenin teferruatını bir başka makâleye bırakarak şimdilik bu kadarla iktifâ ediyoruz.
و صلى الله تعالى عليه و على آله وصحبه و سلم تسليما
كلما ذكره الذاكرون و غفل عن ذكره الغافلون والحمد لله رب العالمين

[1]    [El-Mebsût: 2/212], Muhammed Refî’ el-‘Usmânî, Davâbitu’l-Mufettırât.
[2]    [Ed-Dürrü’l-Muhtâr (Reddü’l-Muhtâr ile) 2/3999], Muhammed Refî’ el-‘Us mânî, Davâbitu’l-Mufettırât.
[3]    [Şerhu’l-Mühezzeb:6/351-352, Revda tü’t-Tâlibîn:2/356-357, el-Minhâc (Zâ dü’l-Muhtâc ile beraber):1/51, Muğ nî’l-Muhtâc1/428, el-Vecîz:1/101, Hâ şiyetü’ş-Şeyh ‘Umeyre Alâ Şerhi’l-Ce lâl el-Mahallî Ale’l-Minhâc:2/55, Hâşiyetü’l-Bâcûrî Ale’l-Ğazzî:291], Muhammed Refî’ el-‘Usmânî, Davâbi tu’l-Mufettırât.
[4]    Bu husûs içün bakılsın: [Serahsî, el-Mebsût:3/67,68, Kâsânî, Bedâyiu’s-sanâi’:2/93, İ. Nüceym, el-Bahru’r-Râıq:2/278, Merğinânî, el-Hidâye (Fethu’l-Kadîr ile berâber):2/267,268, Fethu’l-Kadîr: Aynı yer.], M. Refî’ el-‘Usmânî, Davâbitu’l-Mufettırât.
[5]    [Merğinânî, el-Hidâye (el-Feth ile be raber):2/267-268, İbnü Nüceym, el-Bahru’r-Râık:2/278], M.  Refî’ el-‘Us mânî, Davâbitu’l-Mufettırât.
[6]    Yukarıdaki kaynaklar.
[7]    Üçüncü dibnota bakınız.
[8]    [Bedâyi:2/93], M. Refî’ el-‘Usmânî, Davâbitu’l-Mufettırât.
[9]    [İbnü Nüceym, el-Bahru’r-Râık:2/278] ,M. Refî’ el-‘Usmânî, Davâbitu’l-Mufet tırât.
[10]   [İmam Muhammed, el-Asl:2/339, serahsî, el-Mebsût:3/56,57,93, el-Hi dâye (Fethu’l-Kadîr ile): 2/258, Şer hu’l-Celâl el-Mahalî el-Minhâc (Kalyû bî Hâşiyesi ile beraber):2/56, Şerhu’l-Mühezzeb: 6/265], Muhammed Refî’ el-‘Usmânî, Davâbi tu’l-Mufettırât.
[11]   [Hulâsatü’l-Fetâvâ:1/253, ed-Dürrü’l-Muhtâr (Reddü’l-Muhtâr ile beraber): 2/405-406, Bedâiu’s-Sanâi’:2/91], M. Refî’ el-Usmânî, Davâbitu’l-Mufettı rât.
[12]   [Nihâyetü’l-Muhtâc:3/177, Zâdü’l-Muh tâc:1/518, Ğâyetü’l-Beyân: 155], Muhammed Refî’ el-‘Usmânî, Davâbi tu’l-Mufettırât.
[13]   [El-Mecmû’:6/367-368,Ravdatü’t-Tâli bîn:2/363], Muhammed Refî’ el-‘Us mânî, Davâbitu’l-Mufettırât.
[14]   [Usûl-i Pezdevî:345, Nesefî’nin Keş fu’l-Esrâr’ı (Nûru’l-Envâr ile):2/531-532 (ehliyet arızalarından ‘cehl’ bahsi),Teysîru’t-Tahrîr:4/225,Fetâ’l-Dâri’l-Ulûm:6/161], Muhammed Refî’ el-‘Usmânî, Davâbitu’l-Mufettırât.
[15]   [İmam Muhammed’in Mebsûtu: 2/244, Hulâsatü’l-Fetâvâ:1/253, Bedâ i’u’s-Sanâi’:2/91, el-Müdevvene1/21], Muhammed Refî’ el-‘Usmânî, Davâbi tu’l-Mufettırât.
[16]   [El-mecmû’:6/368, el-Muğnî (eş-Şer hu’l-kebîr ile berâber):3/51], Muham med Refî’ el-‘Usmânî, Davâbitu’l-Mu fettırât.
[17]   [İmam Muhammed, el-Mebsût: 2/201, İmam Muhammed, el-Âsâr:223, rakam:29, el-Hidâye (Fethu’l-Kadîr ile beraber):2/254-255,el-Müdevvene:1/ 200], Muhammed Refî’ el-‘Usmânî, Davâbitu’l-Mufettırât.
[18]   [El-Mecmû’:2/370,6/371 Muğnî’l-Muh tâc:1/492], M. Refî’ el-‘Usmânî, Davâ bitu’l-Mufettırât.
[19]   [Mütî-i Ekber Azîzu’r-Rahmân Fetâvâ Dâru’l-Ûlûm-i Düyûbend:6/ 486], Muhammed Refî’ el-‘Usmânî, Davâbitu’l-Mufettırât.
[20]   [İmam Muhammed, el-Asl:2/201, el-Hidâye (Fethu’l-Kadîr ile beraber): 2/ 254,el-Ümm:2/97, el-Mec mû’:6/367, el-Mukni’ (Mübdi’ Şerhi ile):3/22-27, el-Muğnî (eş-Şerhu’l-Kebîr ile):3/56, el-İnsâf:3/311, el-Mü devvene:1/208, Tedrîbu’s-Sâlik:54], Muhammed Refî’ el-‘Usmânî, Davâbi tu’l-Mufettırât.
[21]   [İmam Muhammed, el-Mebsût:2/ 201, İ. Muhammed:2/211, 244,el-Mü devvene:1/209,218,Mevâhibu’l-Celîl: 2/427] Muhammed Refî’ el-‘Usmâ nî, Davâbitu’l-Mufettırât.
[22]   [El-Mühezzeb (el-Mecmû’ Şerhi ile): 6/366,el-Mecmû’:6/368,369], Muham med Refî’ el-‘Usmânî, Davâbitu’l-Mu fettırât.
darusselam.com

Ramazan-I Şerif Ayının Tespitinde Hesaba İtibar Edilir Mi?

Müslim’in rivayet etmiş olduğu bir hadis-i şerifte:

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رضى الله عنهما قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم  الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ فَإِذَا رَأَيْتُمُ الْهِلاَلَ فَصُومُوا وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدِرُوا لَهُ

Abdullah b. Ömer (Allah onlardan razı olsun)’den rivayete göre Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)şöyle buyurdu: Ay yirmi dokuz gündür. Hilali gördüğünüzde oruç tutun ve yine gördüğünüzde iftar edin. Hilali göremediğinizde takdir edin.[1]

Bu Hadis-i Şeriften de anlaşıldığı gibi Ramazan Ayının başlangıç ve bitimi, ru’yet (görmek) esasına dayanmıştır. Şu kadar var ki bu ve emsal Hadis-i Şeriflerde zikri geçen “ru’yet” kelimesinin, hakiki görmeyi içine aldığı gibi gözle görmek gibi bilgi ifade eden hesapla tespiti de içine alıp almadığında ihtilaf edilmiştir. Bu ihtilaf, birinci asrın sonlarından itibaren başlamış günümüze kadar devam etmiştir.[2]İhtilafın sebebi Hadis-i Şerifte geçen Hilali göremediğinizde takdir edinlafzının tefsirinden kaynaklanmıştır.

Hesaba itibar edilip edilmeyeceği hususunda Âlimler genelde iki guruba ayrılmışlardır.

Sahihu’l-Buhari şarihlerinden olan Bedruddin Mahmut b. Ahmed el-Aynî, (ö.855)Ümdet’ül-Kariadlı eserinde hesaba itibar edilir diyen âlimleri şu şekilde sıralamıştır: Tabiinden Mutarraf b. Abdullah b. eş-Şehir, Şafiilerden Ebu’l-Abbas b. Sureyç el-Kaffal, muhaddislerden İbn Kuteybe (Allah onlara rahmet et­sin).[3]

Ebu’l-Abbas b. Sureyç’den farklı rivayetler de vardır. İbn Hacer Fethu’l-Bârîisimli eserinde; bu zattan gelen bir rivayete göre hesaba itibar edilerek oruca başlamanın vacip olduğunu diğer bir rivayete göre ise vacip olmayıp caiz olduğunu nakletmiştir.[4]

El-Kazı Ebu Tayyip, Muhammed b. Mukatil ve Muhammed er-Remli (Allah onlara rahmet et­sin)gibi zatlar da; hesabın doğru olduğunu kabul eden kimselerin hilali görmeden de rasathanenin hesabına göre oruç tutmaları veya bayram yapmaları gerekir diyenlerdendir. Şu kadar var ki âlimlerin geneline göre hesaba itibar edilmez.

Muhammed Bahit İrşadu Ehli’l-Milleti ila İsbati’l-Ehille adlı risalesinde Kuşeyri’den şunları nakletmiştir: Şayet hesap; bulut emsali bir mani olmasaydı hilalin, gözle görülebileceğini söyleyecek olursa buna itibar edilerek oruca başlanılması ve bitirilmesi gerekli olacaktır. Zira bu hükmün sabit olması için görmenin hakikati şart değildir. Nitekim fıkıh kitaplarımızda da mezkûr olduğu üzere zindanda olan biri, ayın tamamlandığını veya o günün Ramazandan bir gün olduğunu gerek araştırması ve gerekse başka bir sebeple bilip inansa o kişi için oruç tutması gerekli olur. Her ne kadar hilali bizatihi görmeyip veya görenden kendisine bir haber ulaşmış olmasa da hüküm böyledir. Ve bu konuda âlimlerin ihtilafı da yoktur.[5]

Şafii fakihlerinden olan Şihabuddin Ahmed el-Kalyubî (ö.1069), Haşiyesinde Allame Abbâdî’den şunları nakletmiştir: Kesin olan hesap; hilalin görülemeyeceğini söylediği halde adil olan birinin “ben hilali gördüm” sözü kabul edilemez. Bu kişinin şahitliği ret olunur. El-Kalyubî, bu nakli yaptıktan sonra bunun aşikâr olduğunu, binaenaleyh oruç tutulmasının caiz olmadığını ve buna muhalefetin de inat ve kibirden kaynaklandığını söylemiştir.[6]

Yapılan bu nakillerden de anlaşıldığı gibi sadece hesaba itibar etmeyenler olduğu gibi ki bunlar çoğunluktadır,  hesaba itibar edenler de vardır. Hatta bunlar da kendi aralarında iki kısma ayrılmıştır.

  1. Hesaba itibar edilerek gereğince amelin vacip olduğunu söyleyenler.
  2. Hesaba itibar edilerek gereğince amelin caiz olduğunu söyleyenler.

Hanefi ve diğer mezhep mensubu âlimlerin çoğu; Ramazan, Şevval ve Zilhicce aylarının rasat yapılarak takip edilmelerinin vacip olduğunu kitaplarında açık bir şekilde beyan etmişlerdir. Bu rasat, Şaban ayının sonunda yapılır. Şayet Ramazan hilali görülürse oruca başlanılır. Hilal görülmezse Şaban ayı otuza tamamlanır. Aynı şekilde Ramazanın sonunda Şevval hilali görülürse iftar edilir. Görülmemesi durumunda ise Ramazan otuz güne tamamlanır.

Bu Âlimler oruca başlanılması ve bitirilmesinde hilalin görülmesine, görülmemesi durumunda da ayın otuza tamamlanmasına itibar etmişlerdir. Hesaba itibar etmemişlerdir.[7]

Hilali gördüğünü iddia eden kişinin şahitliğinin kabul edilip edilmemesini Hanefiler şu şekilde beyan etmişlerdir:

Hilali gördüğünü iddia eden kimse ya bir kişidir veya onunla beraber hilali gören başkaları da vardır.

Bu kişinin tek kalması, havanın açık olması gibi onun yalan söylediğine veya hata yaptığına delildir. Veya havanın kapalı olması gibi buna delil değildir.

Şayet hilali gördüğünü iddia eden kimse, tekse ve tek olması da hata yaptığına veya yalan söylediğine delil ise Zahiru’r-Rivaye‘ye göre bu kişinin haberi kabul edilmez.

Şayet bu kişinin tek olması hata yaptığına veya yalan söylediğine delil olmazsaZahiru’r-Rivaye‘ye göre Ramazan ve Zilhicce aylarında haberi kabul edilir. Şevval ayında ise iki rivayet vardır. Bir rivayete göre Ramazan ve Zilhicce aylarında olduğu gibi haberi kabul edilir. Diğer bir rivayete göre ise kabul edilmez.[8]

Hilali gördüğünü iddia eden kimse tek olmayıp onunla beraber bu iddiada bulunan başka toplulukta varsa şahitliği ittifakla kabul edilir.[9]

Hilali görme konusunda tek kişinin verdiği haberin kabul edilebilmesi için kişide İslam ve buluğ şartının arandığı Hanefi mezhebinde ittifakladır. Ancak bu kişi için adalet vasfının aranıp, aranmamasında ihtilaf edilmiştir. Zahiru’r-Rivaye‘ye göre adalet şarttır. Ebû Cafer et-Tahavî (ö. 321)’ye göre ise şart değildir.

Muhammed Bahit el-Muti’i bu iki görüşü naklettikten sonra sözlerine şu şekilde devam etmiştir: Hakikatte bu iki görüş arasında farklılık yoktur. Adaleti şart koşan, mutlak adaleti şart koşmuştur. Yani mesturu’l-hal dediğimiz fasık olduğu bilinmeyen kişi de buna dâhil olmuştur. Adaleti şart koşmayan ise hakiki adaleti kast etmiştir. Buna göre fasık olduğu bilinen birinin şahitliliğinin kabul edilemeyeceği herkesçe kabul edilmiştir.

Hesaba itibar etmeyen âlimlerin, temelde üç gerekçeleri vardır.

  1. Şer’i Şerif, nucum/yıldız ilmine itibar etmeyi yasaklamıştır. Ebu Davud ve İbn Mace’nin rivayet etmiş oldukları bir hadis-i şerifte şöyle buyruluyor:

عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَن اقْتَبَسَ عِلْمًا مِنَ النُّجُومِ اقْتَبَسَ شُعْبَةً مِنَ السِّحْرِ زَادَ مَا زَاد

İbn Abbas (Allah onlardan razı olsun)’dan rivayete göre Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: Nücüm’dan ilim alan kimse, sihirden bir şube almış olur.Sonra üzerine dilediğini.[10]

  1. Şer’i Şerif; oruç, namaz emsali ibadetlerin edasında hesap-kitap yapma üzerine bizleri mükellef kılmamıştır. Bilakis bu emsal ibadetlerin sorumluluğunu hesap-kitap yapmasını bilen ve bilmeyenin anlamalarında eşit olacağı bir takım açık alametlere bağlamıştır. Nitekim El-Buhari veMüslim‘in rivayet ettikleri; “Hilali gördüğünüzde oruç tutun ve yine gördüğünüzde iftar edin. Hilali göremediğinizde takdir edin[11]” hadis-i şerifin şarihlerinden olan el-Aynî, İbn Hacer ve İbn Baddal gibi zatlar da bu şekilde beyan etmişlerdir. Bunun birçok hikmetleri olduğu gibi mükelleflerin, Şer’i Şerif’in hükümlerini her zaman ve mekânda tatbik edebilmelerine imkân sağlanması da ayrı bir hikmettir.
  2.  Oruçla alakalı hadis-i şeriflerde Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) hükmü, görmeye bağlamıştır. Hesap ile takdir etmek ise sis, bulut emsali hilalin çıplak gözle görülmesine mani bir şeyin olması durumundadır. Ayın 29 gün çekmesi ancak görmekledir. Hilali rasat etme işlemi nas/açık delil üzerine hükümlerin bina edildiği ibadet işlerinden olduğundan teabbudîdir. İlletlendirme veya kıyaslama yapılamaz.

Ru’yetu’l-hilal konusunda hesaba itibar eden âlimlerin, bu gerekçelere verdikleri cevaplar şu şekildedir:

  1. Muhammed Bahit İrşadu Ehli’l-Mille ila İsbati’l-Ehille adlı risalesindeel-Hidaye sahibinin Muhtaratu’l-Nevâzil adlı eserinden şunları nakletmiştir: Nücüm ilmi Şer’i Şerifin yasak ettiği bir ilim değildir. Zira bu ilim iki kısma ayrılır.
  2. Hesaba dayalı ilmi nücüm
  3. İstidlale dayalı ilmi nücüm

Hesaba dayalı ilmi nücüm haktır. Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyuruyor:

اَلشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ

“Güneş ve ay bir hesaba göre hareket etmektedir[12].

İstidlali olan nücüm ilmi de yıldızların ve eflakin hareketleriyle hadiseler üzerine istidlal etmektir. Bu da Şer’an caizdir. Tabibin kişinin nabzından, hasta veya sıhhatli olduğuna anlaması gibi.[13]

Muhammed Bahit el-Muti’i nin yapmış olduğu bu nakillerden anladığımız; Şeriatın yasak ettiği ilmi nücüm günümüzde rasathanelerin gökyüzünü gözetlemek suretiyle hesaba dayalı ilim değildir.

Ebu Davud’un rivayet etmiş olduğu “Nücüm’dan ilim alan kimse, sihirden bir şube almış olur.”[14]Hadis-i Şerifin Avnu’l-Ma’bud gibi şerhlerine baktığımızda bu yasak olan ilmin; yıldızlara bakarak gaipten haber vermek olarak beyan edildiğini görmekteyiz. Yoksa müşahede yoluyla hesaba dayalı ilim demek değildir.[15]

2. Hesaba itibar edilmez diyenlerin gerekçelerinden bir tanesi de hesabın kesin olmayıp tahmin ve sezgiye dayalı olmasıdır. Nitekim İbn Hacer ve Aynî gibi zatlar bunu şu sözleriyle sarahaten ifade etmişlerdir. “Hesaba itibar etmek batıldır. Zira hesap, sezgi ve tahminden ibarettir. Kesinlik veya zannı galibiyet ifade etmez”[16]Bu ibarenin mefhumu muhalifi şayet hesap günümüzde olduğu gibi kesinlik ifade ediyorsa, hesaba itibar edilir. Fukahanın ibarelerinde, Mefhumu muhalif caizdir.

3. Hesaba itibar edilmez diyenlerin gerekçelerinden bir diğeri de, Hilali gözetlemek nas/açık delil üzerine hükümlerin bina edildiği ibadetlerden olduğundan taabbudidir. İlletlendirme veya kıyaslama yapılamaz. Hesaba itibar eden Âlimlerin buna verdikleri cevap şu şekildedir: Evet teabbudi olan konularda illetlendirme ve kıyaslama yapılamaz. Bu konu tartışılacak bir mevzu değildir. Ancak bu, illeti beyan edilmeksizin mutlak gelen naslar için geçerlidir. Eğer nas, illetiyle beraber gelecek olursa, bu durumda nassı anlamada illetin tesiri olduğu ve hükmün tatbiki bu illete mebni olduğu usullerimizce de bilinmektedir. Velev ki bu hüküm, halis ibadetlerde olsa bile. Hilalin gözetlenmesini söyleyen hadis-i şerif, bu bapta tek değildir. Bilakis Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’den bu bapta sabit olan başka hadis-i şerifler de vardır ki bunlar ru’yetin gerekliliğini bir illete bağlamıştır.

Buhari, Müslim ve diğerlerinin rivayet etmiş olduğu bir hadis-i şerifte şöyle buyruluyor:

عن ابْن عُمَرَ  رضى الله عنهما  يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِىِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ  إِنَّا أُمَّةٌ أُمِّيَّةٌ لاَ نَكْتُبُ وَلاَ نَحْسُبُ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا وَعَقَدَ الإِبْهَامَ فِى الثَّالِثَةِ وَالشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا. يَعْنِى تَمَامَ ثَلاَثِينَ

İbn Ömer (Allah onlardan razı olsun)’den rivayete göre kendisi Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in şöyle buyurduğunu haber veriyor:(Biz) yazamayan ve hesap edemeyen ümmi bir ümmetiz, ay şöyle, şöyle ve şöyledir. Bir keresinde Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) eliyle 29 diğer bir keresinde 30 gün olduğunu işaret etmiştir.[17]

Bu hadis-i şerifte Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), ümmetin ümmiliğini yazma ve hesap yapamamasını, hilalin bizatihi gözle görülme şartına gerekçe yapmıştır.  Kameri ayın bazı kere 29 bazı kere de 30 gün olmasını yazma ve hesap yapmasını bilmeyen bir ümmetin hilali gözetlemekten başka bir yolla bilmesi mümkün olamayacaktır. Muhaddisler de bu hadis-i şerifi bu şekilde yorumlamışlardır.

İbn Hacer Fethu’l-Barî isimli kitabında bu hadis-i şerifin şerhinde şöyle demiştir: Yazmayı ve hesabı bilmeyenden maksat Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in zamanındakilerdir. Zira o zamanda kitabet ilmini bilen kişiler azdı. Hesaptan kastedilen de nücüm ilmidir. Bu da aynı şekilde o zamanda az kişinin sahip olduğu bir ilimdi. Bunun için oruç ve diğer hükümlerin ru’yet esasına bağlanması zorluğu kaldırmak için olmuştur.[18]

Aynı zamanda hilali gözetlemek bizzat maksut bir ibadet değildir. Bilakis kameri ayın başlamasını ve bitimini bildiren kitabet ve hesap yapmayı bilmeyen bir topluluk için kameri ayın başlangıç ve bitimini anlamayı kolaylaştıran bir vesiledir.[19]

Bahit risalesinde tek kişinin hilali gördüm demesine itibar edilmesi hakkında şöyle diyor: İmamlarımız arasında adil olan bir tek kişinin Ramazan hilalini gördüm demesine itibar edileceğinde ihtilaf yoktur. Semada görmeye mani illet olup olmaması bu hükmü değiştirmiyecektir. Ancak bu hüküm, o kişinin teferrudü yani tek kalması hataya ve yalana delil olmaması durumundadır. Zilhicce ayı her ne kadar İmam el-Kerhi ihtilaf etse de bize göre Ramazan ayı gibidir. Şevval ayı da Tahavi’nin rivayetine göre Ramazan gibidir.[20]Göz yanılmasından veya şahsi bir çıkarından dolayı yalan ve hatadan masum olmayan iki şahitten, hesabın daha sağlam olduğu da bir gerçektir. Hatta havanın bulutlu olmadığı bir zamanda tek bir şahidin şahadetinden bile hesap, daha sağlamdır. Hâlbuki selefimiz bunların şahitliklerini kabul etmişlerdir.[21]

Muhammed Bahit İrşadu Ehli’l-Mille ila İsbati’l-Ehille adlı risalesinde bu konuyu işledikten sonra özet olarak şunları söylemiştir:

Âlimlerimiz hangi alanda ihtisas sahibi olursa olusun, her hadisede ehl-i hıbre dediğimiz o konuyu bilen basiret sahibi kişilere müracaat etmişlerdir. Onlar gerek Kur’an’ı Kerim ve gerekse hadis-i şerifin lafızlarının manalarını anlamada lügat ehli olan kişilere müracaat etmişler ve onların kavillerini almışlardır. Aynı şekilde orucu bozan ve bozmayan şeylerin incelenmesinde tabiplerin görüşlerine müracaat etmişler ve onların verdiği bilgiler doğrultusunda hareket etmişlerdir. Ve diğer birçok meselede de bunu yapmışlardır.

Şaban, Ramazan ve diğer ayların tespitinde bizleri hesaba dayanmaktan men eden nedir? Bu iş bizim için müşkül olunca hangi neden bu konuyu bilen ehl-i hıbreye müracaattan bizleri alıkoyuyor? Hâlbuki onların bu konudaki verileri kesindir. Kur’an ayetlerine muvafıktır. Görülmez mi bu ilimle meşgul olan kişiler, hesaplarına binaen güneş veya ay falan günde falan saatte tutulacak diyorlar, dedikleri günde ve saatte tutuluyor. Ve bunda yanılmada olmuyor. Zira bu hesaplama tahminen değil rasat vasıtasıyla his ve müşahede yoluyla oluyor. Hilalin müşahedesine, şayet maniler olmasaydı görülmesinin mümkün olacağına dair verdikleri haberler, tevatür derecesine ulaşıyor. Her ne kadar haber verenlerin sayısı tevatür derecesine ulaşmıyor olsa da, sayılarının çok olması onların haberlerini yakin derecesine veya yakın olan zannı galip mertebesine ulaştırıyor. Ve kalpte de bu haberin doğruluğuna dair güven hâsıl oluyor. Nitekim bu manayı şu ayet-i kerime teyit ediyor:

فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ

“Öyle ise içinizden kim bu aya ulaşırsa, onu oruçla geçirsin.”[22]

Aya şahit olmak ya hazır olmak yani seferde olmamakla veya varlığını bilmekledir. Bu ikinci mana ayetten zahir olan manadır. Zira bilme manasında şahit olma orucun vacip olmasına sebeptir. Şer’an hilalin bulunması, hadis-i şeriflerin de beyan ettiği gibi, güneşin batışından sonra bulunmasıyladır.

Şöyle ki hilali gözetleyen kişi güneşin batımından sonra hilalin varlılığını bilirse oruç onun üzerine vacip olur. Bu bilgi gerek bizzat kendisinin hilali görmesiyle olsun ve gerekse güvenilir bir kişinin hilali gördüğüne dair verdiği haberle olsun veya Hâkimin emriyle olsun veya da felekilerin hesabının ayın varlılığına ve mani olmasaydı görülebileceğine dair verdiği haberle olsun müsavidir.

Sahih nazarın gerektirdiği yukarıda naklettiğimiz “Kuşeyri”nin su sözüdür:

Şayet hesap; bulut emsali bir mani olmasaydı hilalin, gözle görülebileceğini söyleyecek olursa buna itibar edilerek oruca başlanılmasının ve bitirilmesinin gerekliliği tahakkuk edecektir. Çünkü bu hüküm için görmenin hakikati şart değildir. Oruç ve iftarın ru’yet esasına bağlanması buna zıt değildir.

Muhammed Bahit; güneş battıktan sonra hilali görmenin mümkün olamayacağı durumlarda, sadece hesapla hilal vardır diyerek oruç tutulmasının vacip veya caiz olmasını da kabul etmiyor. Zira bu görüş mütekaddiminin ittifakına aykırıdır. Çünkü mücerret hilalin varlılığı orucu sabit kılmaz. Şer’i Şerif; hükmü, güneş battıktan sonra hilalin görülmesine bağlamıştır. Yukarıda nakledilen ihtilaf; fiili olarak görmek şart mıdır, yoksa mani olmasaydı ru’yetin fiilen tahakkuk edeceğine hesabın delaleti yeterli midir?

Bahit, ikinci görüşü benimsediğini ve bu görüşte de İmam Subki’nin tek olmadığını söylemiş ve sözlerine şu şekilde devam etmiştir: İbn Sureyç, Mudarraf, İbn Kuteybe, İmam Muhammed’in ashabından olan İbn Mukatil el-Razi de (Allah onlara rahmet et­sin) bu görüştedir ve kişiye dayanak olarak bunlar yeterlidir.

Bu görüş, hesaba itibar edilmez diyenlerin şu sözlerine de münafi değildir: “Şayet insanlar hesapla mükellef olsalardı bu onları sıkıntıya sokacaktı. Zira hesabı bilen sadece bazı fertlerdir.” Çünkü bu itiraz, bütün insanlar hesapla mükelleftir denilmesi durumunda tahakkuk eder. Hâlbuki bunu diyen hiç kimse olmamıştır. İbn Sureyç ve ona muvafakat edenler Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in (فاقدروا)takdir edin sözünü, Allah Teâlâ’nın bu ilmi kendilerine has kıldığı kişilere hitap olduğunu (فاكملوا العدة)sayıyı tamamlayın sözünün de genele hitap olduğunu söylemişlerdir.

Hesabı kabul etmeyen kişiler kutuplar gibi güneşin doğması veya batması bir aydan altı aya kadar uzayan yerlerde ne yapacaklar. O belde de oturanlar için güneş battıktan sonra hilali fiili olarak görmek mümkün müdür? Ve ya biri; orada yaşayanlar oruçla mükellef değillerdir diyebilir mi? Hâlbuki kamer güneşle beraber her ay birleşiyor ve ayrılıyor. Ayrılması da kamerî ayın başı oluyor. Ve bu olay dünya küresinin hiçbir yerinde değişmiyor. Ancak ihtilaf güneşin doğumunda ve batımında oluyor. Nasıl ki bu yerlerde namaz vakitleri için gölgenin bir misil veya iki misil olmasına, şafağın kaybolmasına bakılmıyor en yakın yere itibar ediliyorsa oruç içinde aynı şey yapılır.

Fecrin sadık veya kazip olması, gölgenin bir misil veya iki misil olması, ufuktaki rengin kırmızı, sarı veya beyaz olması, hükmün üzerine tevakkuf ettiği işler değildir. Bilakis bunlar; zamanın geçtiğini, muayyen vakitlerin nihayete erdiğini ve diğer muayyen vaktin başladığını bildiren alametlerdir.

Şer’i Şerif’in namazın farz olmasını ve edasını bu alametlere bağlaması, galibe itibarladır. Yoksa bu şu demek değildir: “Bu alametler bulunmayacak olursa namaz düşer”.

Hanefi kitaplarından el-Kenz ve diğerlerinin şafak kaybolmadan önce fecrin doğduğu beldelerde yatsı ve vitir namazları yoktur demesine, Bahit; risalesinin sonunda itibar edilmeyeceğini söylemiş ve risalesini şu sözleriyle bitirmiştir:

Şer’i Şerifin; güneşin doğmasıyla namazı, hilalin görülmesiyle orucu emretmesi birçok beldede, avam ve havassın ibadet vakitlerini anlayabilmelerine alamet olsun diyedir. Aynı şekilde Şer’i Şerif; bu vakitlere delalet eden rasat, hesap, saat emsali başka alametlere itibar edilmesini de yasaklamamıştır. Âlimler; innin/iktidarsız olan kişiye tanınan müddette, menopoz yaşının takdirinde ve diğer birçok fıkıh meselelerinde kameri sene olarak hesaba itibar etmişlerdir.  Keza şekilde Şemsi yıl ile Kameri yıl arasında on gün, bir günün üçte biri, bir günün onda birinin dörtte biri kadar fark olduğunu söylemişlerdir. Bu ise ancak hesapla bilinir.[23]

Netice olarak hilali gözetlemek asıldır, imkân olmadığı zaman hesaba itibar etmek caizdir.

 Fâtih KALENDER



[1]
Müslim, kitabu’s-Sıyam bab: Vucubu savmı Ranazan…

[2]Mevsuâtu’l-Fıkhiyye el-Kuveytiyye c:22 s:31

[3]Ümdetu’l-Kari Bab: Vucub’u Savmı Ramazan

[4]Fethu’l-Bârî 1773. hadisi şerifin şerhi

[5]İrşad’u ehl’il-milleti ila isbat’il-ehille s: 254

[6]Haşiyetu’l-Kalyübî, Kitabu’s-Siyam

[7]Tenbihu’l-ğafil ve’l-vesenan  ala ahkami hilali ramazan

[8]Bu her iki rivayette Zahiru’r-Rivayede vardır.

[9]İrşad’u ehli’l-milleti ila isbati’l-ehille s: 78

[10]Ebu Davut, İbn Mace  lafız ebu Davut, kitabu’t-tıp bab: en-Nucum

[11]Müslim, kitabu’s-Sıyam bab: Vucubu savmı Ranazan…

[12]Rahman Suresi /5

[13]İrşadu Ehli’l-Milleti ila İsbati’l-Ehille s: 249

[14]Ebu Davut, İbn Mace  lafız ebu Davut, kitabu’t-tıp bab: en-Nucum

[15]Avn’ul-Mabut Bab Tıp, Nucum 3406 hadisi şerif şerhi

[16]Ümdetü’l-Karî, Bab: Vucubu’s-Savmi Ramazan, Fethu’l-Barî İbn Hacer 1773. hadisi şerifin şerhi

[17]Buhari, Müsli lafız Müsli Kitab: Es-Sıyam Bab: Vucubu Savmı Ramazan

[18]Fethu’l-Barî İbn Hacer 1780. hadis-i şerifin şerhi, Bu konuyla alakalı Bak: Ümdetu’l-Karî, İrşadu’s-Sarî Şerhu’l-Buhari, Es-Sindi Haşiyetu’n-Nesaî

[19]Fetava Mustafa ez-Zerka s:161-162

[20]İrşad’u ehli’l-milleti ila isbati’l-ehille s: 82

[21]Fetava Mustafa ez-Zerka s: 162

[22]Bakara 185

[23]İrşad’u ehli’l-milleti ila isbati’l-ehille s:258-273

THE IMPORTANCE OF LOVING THE AWLIYA

LOVE. A four letter word defined as an intense feeling of deep affection. It seems so simple yet we struggle to grasp it. As it slips off our tongues on numerous occasions, do we mean it when we say it? Being a part of this great Ummah, the Ummah of Rasulullah (ﷺ), have we looked at love in Islam, in loving the beloved Prophet (ﷺ), in loving the Ahl Al-Bayt , in loving the Awliya?

The Ahl Al Bayt is the beloved family of Rasulullah (ﷺ) which includes Rasulullah (ﷺ), Hadrat Ali, Bibi Fatimah Az-Zahra, Imam al-Hassan, and Imam al-Hussain. It is our obligation to love the family of Rasulullah (ﷺ) and respect them very dearly. We need to follow their teachings and live by their example. In today’s society we forget that we have a greater purpose: to love the ones that Allah (Subhana Wa Taa’la) loves.

In addition, we need to love all the Awliya-a Karaam. They are the friends of Allah (Subhana Wa Taa’la). They spent their lives in perfecting their love for Allah (Subhana Wa Taa’la) and they eliminated their worldly desires to be in the light of Allah (Subhana Wa Taa’la). And we are continuously reminded of thislove, but unfortunately we look pass it.

Allah (Subhana Wa Taa’la) revealed to Musa (Alayhis Salaam),
“What actions have you done for my pleasure?”
He said, “O Allah, I have prayed to you, kept fast, and paid charity.”
Allah said, “Prayer is a clear proof for you, fast is a shield for you, and charity is your shade. But what have you done for me?”
Hadrat Musa (Alayhis Salaam) then asked, “O Allah, show me as action which is only for
you.”
Allah said, “O Musa, have you loved someone for My sake, and hated anyone for My sake?”
(Ihya al-uloom id-deen, Vol II)

Although many of us haven’t seen the great Awliya, we love them because they love Allah (Subhana Wa Taa’la) and Allah (Subhana Wa Taa’la) loves them. So we need to love them for the sake of Allah (Subhana Wa Taa’la ), and we shouldn’t follow those who don’t love them as they are the Enemies (’Adoo) of Allah (Subhana Wa Taa’la ). And as we don’t follow them, we dislike them for the sake of Allah (Subhana Wa Taa’la) as well.

There are many Awliya Allah that we should look to follow, and to learn from. They are renowned, scholarly and most of all they are loved by Allah (Subhana Wa Taa’la). Shaykh Abdul Qadir Jilani is one of the Awliya Allah, in fact, the Sultan of the Awliya– the highest in piety and qurb (closeness) to Allah of them. Shaykh Abdul Qadir Jilani comes directly from the lineage of Rasulullah (ﷺ). He has many titles like ‘Ghaus e-Azam’ which means the Supreme Helper, ‘al-Hasani al-Husaini’ as he is descendent from both Imam Hassan and Imam Hussain, and ‘Sultan e-Awliya’ which means King of the Saints (Awliya). His stature is so high because he devoted his life to loving Allah (Subhana Wa Taa’la). There are countless narrations of loving the Awliya and the importance to do so.

Hadrat Baba Farid Ganje Shakar (Rahmatullah ‘Alay) has narrated:
“A sinful young man died in Multan. Someone asked him in a dream as to what was his condition. He replied that Allah had pardoned him. He explained that one day, when Khawaja Baha-ul-Haq Zakarriya Multani (Rahmatullah ‘Alay) was walking, he had kissed his hand with utmost respect. Because of this respect, he had been pardoned.”

They say with love comes respect. This is clearly shown in the above narration. There are numerous Awliya in this world, and many who have yet to come and to leave a legacy to follow. We need to respect the Awliya and the lovers of Allah (Subhana Wa Taa’la) as they are the ones that will help lead us to Allah (Subhana Wa Taa’la).

Hadrat Abu Huraira (Radi Allahu ta’ala Anhu) reports the following Hadith-e-Qudsi:
The Most Beloved Prophet (ﷺ) has said that Allah said, “Whoever shows enmity to a friend of mine, I shall be at war with him.”

Being at war with Allah is something no one can even begin to imagine. No one could even think of doing such a thing. They would certainly fail! So we learn from our beloved Rasulullah (ﷺ) that it is important we love and respect the Awliya. Whoever disrespects them will receive judgment and punishment from the One who loves them– Allah.

Hadrat Umar (Radi Allahu ‘Anhu) said:

“I heard the Prophet (ﷺ) saying that there will be certain worshippers of Allah who will not be prophets, nor martyrs, but the prophets and martyrs will envy them on the Day of Judgment.”
The Companions then asked, “O Prophet of Allah, who are these people?”
When asked who they were, he replied, “They are people who love one another for the spirit of Allah without having any mutual kinship and giving property to one. I swear by Allah, their faces will glow and they will be (sitting) in (pulpits of) light. They will have no fear (on the Day) when the people will have fear, and they will not grieve when the people will grieve.

The Prophet (ﷺ) read to them the verse:
“Beware, verily on the friends of Allah, there is no fear, nor shall they grieve.” (Surah Yunus, Verse 62)

So show your love! Your love for Islam, your love for the beloved Prophet (ﷺ), your love for the Ahl Al-Bayt , and your love for the Awliya. For this love is what will take you closer to Allah (Subhana Wa Taa’la) and will save us in the times of need and that’s what makes it very important. By the mercy of Allah (Subhana Wa Taa’la) we were given these Awliya as examples so we could learn from them and to live to be lovers of Allah (Subhana Wa Taa’la) and to love what Allah (Subhana Wa Taa’la) loves.

Abu Huraira reported: The Messenger of Allah, peace and blessings be upon him, said, “Verily, Allah will say on the Day of Resurrection: Where are those who love each other for the sake of My glory? Today, I will shelter them in My shade; a Day when there is no shade but Mine.”

Picture3

– Written by: Sr. Fatimah Hussain

THE SIGNS OF LOVE OF THE PROPHET (ﷺ)

Know that someone who loves a person prefers them and prefers what they like. Otherwise, he is a pretender, insincere in his love.
Someone who has true love of the Prophet (ﷺ) will manifest the following signs:

1. He will emulate him, apply his sunnah, follow his words and deeds, obey his commands and avoid his prohibitions and take on his adab in ease and hardship, joy and despair. Allah testifies to that, “Say: if you love Allah, then follow me and Allah will love you.” (3:31)

2. He will prefer what the Prophet (ﷺ) has laid down as law and encouraged, over his own passions and appetites. Allah said, “Those who have made their dwelling in the city and in belief before them, love those who emigrate to them and do not find in themselves any need for what they have been given and they prefer others to themselves, even if they are in difficult straits.” (59:9)

3. His anger against people will only be for the sake of the pleasure of Allah. Anas ibn Malik said, “The Messenger of Allah said to me, ‘My son, if you can be without any grudge in your heart against anyone in the morning and evening, be like that.’ Then he added, ‘My son, that is part of my sunnah. Whoever gives life to my sunnah has loved me and whoever loves me is with me in the Garden.’”

4. Another of the signs of love of the Prophet (ﷺ) is to mention him often. Whoever loves something mentions it a lot.

5. Another is great yearning to meet him. Every lover yearns for their beloved. When the Ash’arite clan came to Madinah, they chanted, “Tomorrow we will meet those we love, Muhammad and his Companions!”

6. One of its signs is that as well as mentioning him often, someone who loves him will exalt and respect him when he mentions him and display humility and abasement when he hears his name. Ishaq at-Tujibi said, “Whenever the Companions of the Prophet heard his name after he died, they were humble, their skins trembled and they wept. It was the same with many of the Followers. Some of them act like that out of love and yearning for him, others out of respect and esteem.”

7. Another sign is love for those who love the Prophet (ﷺ) and the people of his house and his Companions, both of the Muhajirun and Ansar, for his sake. Such a person will also be hostile to those who hate them and curse them. Whoever loves anyone, loves those he loves.

The Prophet (ﷺ) said about al-Hasan and al-Hussain, “O Allah, I love them, so love them.” In al-Hasan’s variant, “O Allah, I love him, so love the one who loves him.” He also said, “Whoever loves them loves me. Whoever loves me loves Allah. Whoever hates them hates me. Whoever hates me hates Allah.” (Bukhaari Sharref)

He said, “Allah! Allah! My Companions! Do not make them targets after me! Whoever loves them loves them by loving me. Whoever hates them hates them by hating me. Whoever does something hurtful to them does something hurtful to me. Whoever does something hurtful to me does something hurtful to Allah. Whoever does something hurting to Allah is about to be seized.”

He said about Syedah Bibi Fatimah, “She is a part of me. Whoever hates her hates me.” (Bukhaari Shareef)
He said to ‘Aisha about Usama ibn Zayd, “Love him for I love him.” (At-Tirmidhi)
He said, “The sign of true faith is love for the Ansar and the sign of hypocrisy is hatred for them.” (Bukhaari Shareef and Muslim)
In the hadith of ibn ‘Umar we find, “Whoever loves the Arabs, loves them because he loves me. Whoever hates them hates them because he hates me.” In reality, whoever loves someone loves everything he loves. This was certainly the case with the Salaf, even regarding permitted things and the appetites of the self.
Anas once saw the Prophet (ﷺ) following the squash (Kadu Shareef) around the plate. He said, “I have loved squash (Kadu Shareef) from that day.”
Al-Hasan ibn ‘Ali, ‘Abdullah ibn ‘Abbas and Ibn Ja’far came to Salma and asked her to prepare some food for them which Rasulullah (ﷺ) liked.
Ibn ‘Umar used to wear tanned sandals dyed yellow when he saw the Prophet (ﷺ) wearing ones like that.

tumblr_mh6gtq1lcM1rpb65ko1_r1_500_thumb

8. Love for the Qur’an which the Prophet (ﷺ) brought, by which he guided and was guided, and whose character he took on so that ‘Aisha said, “His character was the Qur’an.” Part of love for the Qur’an is its recitation and acting by it and understanding it, and loving his sunnah and keeping within its limits.
Sahl ibn ‘Abdullah said, “The sign of the love of Allah is love of the Qur’an. The sign of love of the Qur’an is love of the Prophet (ﷺ). The sign of love of the Prophet (ﷺ) is love of the Sunnah. The sign of the love of the Sunnah is love of the Next World. The sign of love of the Next World is hatred for this world. The sign of hatred for this world is that you do not store up any of it except for provision and what you need to arrive safely in the Next World.”
Ibn Mas’ud said, “No one needs to ask himself about anything except the Qur’an. If he loves the Qur’an, he loves Allah and His Messenger.”

9. One of the signs of love for the Prophet (ﷺ) is having compassion for his community, giving them good counsel, striving for their best interests and removing what is harmful from them just as the Prophet (ﷺ) was “compassionate, merciful to the believers.” (9:128)

10. One of the signs of perfect love is that the one who aspires to it does without in this world and prefers poverty.
The Prophet (ﷺ) said to Abu Sa’id al-Khudri, “Poverty for those among you who love me comes quicker than a flood from the top of the mountain to the bottom.” (At-Tirmidhi).
In a hadith from ‘Abdullah bin Mughaffal, a man said to the Prophet (ﷺ), “O Messenger of Allah, I love you.” He said, “Take care what you say!” He said, “By Allah, I love you” three times. He said, “If you love me, then prepare for poverty quickly.” There is a similar hadith from Abu Sa’id al-Khudri.

– Ash-Shifa by Qadi ‘Iyad

There are three levels of sending salutations to the Prophet ﷺ

There are three levels of sending salutations to the Prophet ﷺ

1) Gaining the shafa’ah of the Prophet by sending salawat 10 times in the day & 10 times in the night. The Prophet salla Llahu ‘alayhi wa sallam said,

Whoever says salutation upon me 10 times in the morning & 10 times in the night, therefore he is obliged to be given my intercession in Yawm al Qiyama. [Imām al Tabaranī]

2) Sending salawat 200 times in a day (100 in the morning, 100 in the night). Allah will grant our hajat, 70 in this Dunya & 30 in the Akhira. This is what related by Imām Abū Mūsā al Madinī with a hasan sanad. Imām Dāruqutnī related differently by saying sending salawat 100 times, Allah will grant 100 hajat in Dunya & Akhira. But the bottom line is that by sending lots of salawat, Allah will grant one’s wishes in Dunya & Akhira.

3) If you want to have the vision of our Master salla Allahu ‘alayhi wa sallam & be amongst the sālihīn, send salawat not less than 500 times. Shaytan would whisper that 500 is too much. But in reality, it’s an easy thing to do. After every fard salat, say

a) [verse 33:56] “Inna Allaha wa mala`ikatahu yu saloon ala anNabi, ya ayyuha allatheena amanoo salloo AAalayhi wasallimoo taslimā.”,

b) “Muhammad” 3 times & then

c) “Allahumma salli ‘alayh” 100 times.

At least do it for 40 days with istiqama (consistency) to gain his vision.

— Al Habīb Kadhim as-Saqqāf hafizu Llah –

Doğu Türkistan’da Çin ‘in İnsanlık Dışı Muameleleri Sert Bir Dil İle Kınansın ve Derhal Ticari Anlaşmalar Fesh Edilsin.

Bir insanın yada topluluğun yaşam hakkı en önemli hakkıdır.Kaldı ki,artık internette kolaylıkla izlediğimiz ve şahit olduğumuz o vahşeti uygulayan Çin’in bu vurdumduymazlığına tepkisizlik bir bakıma insani duyguları kaybettiğimiz anlamını taşır.

Kendi vatanlarında dahi insan temel hak ve hürriyetlerini yaşayamaz hâle gelen ve başka ülkelerde mülteci olarak yaşamak zorunda bırakılan Doğu Türkistan Müslümanları bugün hatırlanmayacaksa ne zaman akla gelecek.

Meclis sesini bugün yükseltmeyecekse bu insanların tamamının ölmesinden sonra tâziye mi yayınlayacak.?

LINK

Up ↑